احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
475
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
ديده مىشود . خواص درمانى : 1 - آب جوشاندهء آن را بنوشيد . مدرّ و قابض و مليّن و ضد انگل است ، دردهاى پشت و كمر را تسكين مىدهد ، اسهال و اسهال خونى را متوقف مىسازد ، بيرون افتادن ركتوم را معالجه مىكند . 2 - شيرابهء آن براى رفع تيرگى قرنيه چشم مصرف مىشود . 3 - ضماد آن را بماليد براى رفع ناراحتى پوست در موارد جابجا شدن استخوان و از جا در رفتگى مفيد است . 4 - آن را له كنيد و روى التهاب و جراحتها يا جاى گزيدگى مار سمّى بيندازيد آن را بهبود مىبخشد . خيرى اصفر نامهاى ديگر : خيرى - شببو - شببو زرد - منثور الصفر . Giroflee jaune - Giroflee des murailles - Cheiranthus - Gilly flower - Gilliflower - True wall flower . مشخصات : گياهى است از خانوادهء Cruciferae ، دوساله و چندساله كه ساقهء آن بهطور قائم و ارتفاع 60 - 25 سانتيمتر مىباشد . گلهاى آن به رنگ زرد مايل به قهوهاى يا زرد و خوشهاى و معطر . ميوهء آن به شكل حلقه دراز كه در آن دو عدد تخم قرار دارد . برگهاى آن ساده ، باريك ، بيضى ، دراز ، پوشيده از تار و به رنگ سبز غبارى است . اين گياه از گلهاى زينتى است كه معمولا در باغچهها كاشته مىشود . گونههاى مختلف آن بهطور خودرو در شكاف سنگها و روى ديوارها مىرويند ولى معمولا پرورش داده مىشود . اين گياه از اروپا برخاسته و بعدا در انگلستان بومى شده و به ساير نقاط جهان وارد شده است . طبيعت آن : گرم و خشك است . تركيب شيميايى : آلكالوئيدكيرىنين - گلوكوزيدهاى كيرولين و كيرانتين - اسانس روغنى فرّار . خواص درمانى : 1 - خشك آن را بسائيد و بخوريد . قلب را تقويت مىكند ، براى درمان فلج و ناتوانى جنسى مفيد است . 2 - اگر آن را بخوريد و هم در مهبل شياف سازيد . قاعدهآور است و فاسدكنندهء و خارجكنندهء جنين و مشيمه مىباشد . 3 - ماليدن آن براى رفع ورم رحم و مفاصل و تقويت مو مفيد است .